Tijd om het gras te maaien? 6 tips voor je loopbaan!

Blog: Inge Willems

De technologische revolutie rukt op. Het is nog het beste te vergelijken met je gazon. Als je naar het gras kijkt, zie je het niet groeien. Maar als je twee weken later terug komt van vakantie, moet het gras dringend worden gemaaid. Omdat de verandering zich sluipenderwijs voltrekt, merk je er in eerste instantie nog niet veel van. Maar binnen 10 jaar kan een hele bedrijfstak veranderen door de opkomst van nieuwe technologieën. Nieuwe bedrijven als Tesla, Uber, Airbnb, SnappCarr, Spotify, HelloFresh, Zalando en Booking.com profiteren hiervan.

De belangrijkste technologische trends die op ons af komen, zijn de “BIG 8”. Deze hebben effect op de arbeidsmarkt. Nieuwe technologieën maken dat er banen zullen verdwijnen en nieuwe banen zullen ontstaan. En dat heeft ook effect op jouw loopbaan. Ik beschrijf in deze blog eerst kort de BIG 8 en ga dan op in de wijze waarop je kunt zorgen dat je loopbaan in goede banen wordt geleid.

BIG 8

De belangrijkste 8 technologieën tot 2030 zijn de volgende:

big 8

  • Big data: het verwerken van grote hoeveelheid data ten behoeve van voorlichtingscampagnes, gezondheidsbehandelingen, beveiligingsprotocollen etc.
  • Blockchain: het vastleggen van volledig gecontroleerde en afgekaderde processen in ketens
  • Robotica: het inzetten van robotisering bij vele soorten handelingen, van elektrische auto tot orderpicken tot productieprocessen
  • 3-D printing: het printen van voorwerpen, gebouwen, auto’s, voedsel etc.
  • Computing power: het digitaliseren van processen via de computer, uitvoeren van analyses en afhandelen van zaken met behulp van artificiële intelligentie
  • Bio-genetica: door genetische manipulatie en andere laboratoriumtechnieken veranderingen aanbrengen in mens, dier en plant
  • Alternatieve energie: het opwekken en gebruiken van energie op nieuwe wijze
  • Internet of Things: het aansturen van objecten via internet en apps.

Elk van deze trends heeft een effect op de arbeidsmarkt, Banen verdwijnen en er komen nieuwe banen voor terug.

6 tips voor je loopbaan!

Wat kan je zelf doen om soepel in deze trends mee te gaan? Hierna volgen 6 tips.

1.      Erken dat er verandering op komst is

Een verandercyclus verloopt veelal volgens een aantal fasen. Er doen zich eerst allerlei kleine voorvallen voor alvorens de sense of urgency voor de verandering echt wordt erkend. Dat geldt ook voor de huidige arbeidsmarkt. We zien een flink aantal (kleine) veranderingen nu al optreden. Zo is bekend dat het aantal banen voor koeriers en orderpickers is, flink groeit. Ook worden er steeds meer ICT-ers gevraagd. Dat merken vooral jongeren die net starten op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zijn er veel minder administratieve medewerkers nodig. Banken en verzekeraars ontslaan massaal personeel.

Als jijzelf of iemand in je nabijheid wordt geraakt door een van deze ontwikkelingen (omdat bijv. je baan ophoudt te bestaan of de inhoud verandert), komt er een erkenning van de situatie. Eerst moet je de noodzaak en uitdaging zien van de veranderingen. Dan pas zul je jezelf flexibeler opstellen om daarna in beweging te komen. De ‘automatische piloot’ waarop je alles doet, moet uit en je creativiteit wordt uitgedaagd. Dat is het begin van de verandering.

2.      Maak een sterkte-zwakte analyse van jouw profiel

Als je een marketing-plan voor je organisatie schrijft, neem je vaak een zgn. SWOT-analyse op. Zo’n SWOT-analyse kun je natuurlijk ook voor je eigen positie op de arbeidsmarkt maken. Je maakt daartoe een tabel met 4 vakken. Eerst schrijf je in een vak op wat je sterke kanten zijn. In een ander vak je zwakke kanten. Vervolgens schrijf je in een vak de externe kansen op de toekomstige arbeidsmarkt op. Daarna komen in het laatste vak de externe bedreigingen. Zo zie je waar je uitdagingen liggen.

3.      Stel doelen: waar wil je over 5 jaar staan?

Als je weet wat je wilt, ben je al halverwege. Uit onderzoek onder succesvolle mensen blijkt dat zij doelen stelden voor zichzelf. Belangrijk is om er goed over na te denken wat je eigen drijfveren zijn. “Werk je graag met mensen, ben je een levensgenieter? Ben je ambitieus en/of werk je graag met je handen?” Dit soort vragen kunnen je helpen om te bepalen wat het beste bij je past. Als je een soort van loopbaanpaden kan uitstippelen voor jezelf, helpt dat om concreet actie te ondernemen. Vervolgens pas je daar je sollicitatiegedrag op aan.

4.      Zorg dat je de juiste skills hebt

Belangrijk is om in elk geval de juiste skills te hebben om de aankomende veranderingen tegenmoet te treden. Naast flexibiliteit is dat bijv. openheid voor nieuwe ideeën en innovaties en bereidheid nieuwe horizonnen te verkennen.

Inmiddels is iedereen wel bekend met de zgn. 21-century skills. Op veel scholen wordt hier tegenwoordig volop aandacht aan besteed. Het gaat om de volgende vaardigheden:*

• creatief denken en handelen • probleemoplossend denken en handelen • kritisch denken • zelfregulering • sociale en culturele vaardigheden • communiceren • samenwerken • ICT-(basis)vaardigheden • mediawijsheid • informatievaardigheden • computational thinking.

5.      Werk aan je netwerk

Netwerken is belangrijk voor je loopbaan. Hiermee bouw je niet alleen intern in je eigen organisatie maar ook daarbuiten warme contacten op. Zij houden je op de hoogte van alle ontwikkelingen op hun werkplek en vice versa. Als je dan kiest voor een baanwisseling, weet je ook waar je naar toe kunt om deze baan te vinden. Het helpt enorm als mensen je al kennen of je kunnen doorverwijzen naar hun contacten.

6.      Sta open voor een leven lang ontwikkelen

De tijd dat je eerst je scholing kreeg om daarna levenslang vooruit te kunnen met je opleiding, is voorbij. Tegenwoordig zal je jezelf permanent moeten blijven ontwikkelen. Dit kan door zelfregie op je loopbaan te nemen en daar de bijpassende opleidingen, trainingen, boeken, videofilms etc. bij te zoeken en deze te volgen. Dit hoeft niet altijd een beroepsopleiding te zijn; je kan ook een vaardigheid of competentie bevorderen.

Deze tips vereisen dat je zelf actief aan de slag gaat met je loopbaan. Echter veel mensen zijn gewoontedieren die liever gebaande paden volgen. In de waan van de dag neem je dan net te weinig tijd voor deze tips. Kom je er uit jezelf niet aan toe stappen te gaan zetten, dan zou je een loopbaancoach in de arm kunnen nemen. Of je kan op internet enkele tests invullen over je sterke en zwakke kanten en groeimogelijkheden.

Als je beroepshalve met loopbaanontwikkeling en leven lang ontwikkelen bezig bent, praat dan eens (vrijblijvend) met één van onze consultants.

Heb je plannen om een concreet project op te zetten over dit onderwerp? Neem dan contact op met Inge Willems of Henk Klootwijk.

*Kennisnet en SLO hebben op basis van onderzoek de bovengenoemde lijst met vaardigheden opgesteld (SLO, 2015)

10 checks om te zien of je huidige professie futureproof is

Blog Inge Willems

Met de trendwatchers in kranten, tijdschriften en social media gaat het goed, héél goed. Want ze hebben het momenteel erg druk met ons te overtuigen dat we voor een nieuw tijdperk staan.

En we hangen aan hun lippen. Vorige week nog woonde ik een congres bij waarop een trendwatcher, laat ik hem Karel noemen, het volgende voorspelde: “In 2050 zijn de ijskappen gesmolten, de zeespiegel is 4-6 meter gestegen. Er ontstaan op aarde rond de evenaar veel plekken waar mensen met 60 graden niet meer kunnen leven”. Karel vervolgt: “Tegelijkertijd hebben we tegen die tijd allemaal een smartphone in de zak die 6 miljard keer sneller kan denken onze eigen hersenen. Ook kunnen we heel veel ziektes genezen omdat computers en robots ons behulpzaam zijn”. En ook: “We zijn gek op de deeleconomie en ruilen ons suf zodat veel gratis wordt”. Zo ging Karel nog even door. Iedereen kent deze verhalen zo ondertussen wel. Vaak wat overdreven maar in de kern waarachtig en plausibel.

Wat betekenen die trends voor onszelf en ons dagelijks werk? Vanuit verschillende invalshoeken heb ik de volgende checklist samengesteld om te toetsen of je professie mogelijk de komende decennia ingrijpend zou kunnen gaan veranderen.

10 Checks

Hierna volgen 10 vragen die jij jezelf kunt stellen. Aanname: het aanbod van de beroepsbevolking blijft voorlopig groter dan de vraag op de arbeidsmarkt. Dat betekent dat er veel personele concurrentie is. Verder ga ik ervan uit dat je  als lezer alle voorspelde trends wel zo’n beetje kent dus die ga ik niet herhalen. Per vraag kun je uit ‘ja’ of ‘nee’ kiezen voor jouw werk.

  1. Kan je werk(gever) bedreigd worden door een digitaal platform?

Voorbeeld: verzekeringsagent, consultant, advocaat,  hotelmedewerker, accountant

  1. Kan wat jij doet, ook (vrijwel) gratis worden gedaan in een deeleconomie?

Voorbeeld: bankier, verhuurder, restauranthouder, thuisverzorgende, taxichauffeur

  1. Is (een deel van) je werk te doen door een robot of machine?

Voorbeeld: magazijnmedewerker, chirurg, havenmedewerker, laborant, productiemedewerker

  1. Is je werk een dienst vooral gericht op de exportgerichte, geglobaliseerde markt die opkomende economieën kunnen overnemen?

Voorbeeld: machinebouwer, engineer, agrariër, ICT-er

  1. Is een spraak-, schrijf-, rij-computer, app of rekenprogramma een staat om (delen van) je werk over te nemen?

Voorbeeld: vertaler-tolk, planner, chauffeur, administratief medewerker

  1. Is je werk afhankelijk van overheidsfinanciering (belastinggeld)?

Verpleegkundige of verzorgende, ambtenaar, teamleider

  1. Is je werk kennisextensief d.w.z. anderen kunnen het snel leren?

Winkelbediende, warehousemedewerker

  1. Zijn er al heel veel zzp-ers in jouw professie actief?

Bouwvakker, ICT-er, koerier, interim-manager

  1. Is je werk gericht op kinderen en jongeren in een ontgroenende regio?

Jeugdwerker, sociaal-cultureel werker, leraar initieel onderwijs (VO, beroepsopleiding)

  1. Is je werk gericht op oude markten dus niet op energie, duurzaamheid, digitalisering, draadloos netwerk, recycling etc.?

Winkeleigenaar, pomphouder, automonteur, elektricien, verpleegkundige, fabrieksdirecteur

Risico’s

Stel je hebt met jouw professie één of enkele ja’s te pakken. Oei. Wat te doen? Bekijk dan eerst voor jezelf:

  1. de kans dat het zich voordoet.
  2. de impact als het gebeurt.

Kans x Impact bepalen samen het risico. Is dit risico “groot” dan is het zaak om in te spelen op de trends. Is het risico op basis van bovenstaande checklist “klein”, houd er dan rekening mee dat veel mensen de komende jaren jouw beroep zullen ambiëren. Dus neemt alsnog de personele concurrentie toe.

Je positie verstevigen

Wat kan je doen om je eigen positie op de arbeidsmarkt te verstevigen? Het allerbelangrijkste is om te blijven leren. Hoe meer je openstaat voor nieuwe kennis en informatie, hoe gemakkelijker je kunt meebewegen met een veranderende vraag op de (arbeids)markt. Ook is zaak om flexibel te zijn. Regelmatig van werk veranderen, houd je geest fit en maakt je flexibel en wendbaar zodat je niet voor één gat te vangen bent als het tij onverhoopt keert.

In het basisonderwijs heeft men het tegenwoordig over de zgn. 21e century critical skills. Deze gelden niet alleen voor de jeugd maar ook voor alle werkenden. Dit zijn vaardigheden als samenwerkingsgericht, creatief, sociaal, leiderschapsgericht, flexibel en initiatiefrijk zijn. Het kan dus de moeite waard zijn om jezelf hierin te trainen.

Gebruikte bronnen 

– www.arbeidsmarktinzicht.nl van Brainport Network, een publieke website met veel informatie

– Oxford University 2015, “The Future of Employment”, C.B. Frey & M.A. Osborne

– Deloitte 2014, “De impact van automatisering op de Nederlandse Arbeidsmarkt”

– WRR 2015, “De robot de baas, de toekomst van werk in het tweede machinetijdperk”, Robert Went, Monique Kremer & Andre Knottnerus